Bir ortaçağ kadınının dişlerinde bulunan değerli pigment lapis lazuli’nin küçük parçacıkları, onun yüksek kaliteli resimli el yazmaları üreten bir yazıcı olduğunu düşündürüyor. Keşif, kadın yazarların Orta Çağ’da düşünülenden çok daha fazla kitap kopyaladıklarına dair kanıtlara katkıda bulunuyor.
İsviçre’deki Zürih Üniversitesi’nden arkeolog Christina Warinner, “Alçakgönüllülük nedeniyle kadınlar eserlerini imzalamama eğilimindeydiler” diyor. “Kitap üretiminin yalnızca erkekler tarafından yapıldığına dair birçok tarihçi tarafından paylaşılan yaygın bir önyargı var.”
Bulgu, Warinner’ın ekibi antik iskeletlerin dişlerindeki mineralize plağa bakarak oral mikrobiyomları incelemeye başladığında tesadüfen ortaya çıktı. İskeletlerden biri, Almanya’da Dalheim yakınlarındaki bir dini cemaatle ilişkili bir ortaçağ mezarlığından geldi. Onlarca yıl önce inşaat çalışmaları sırasında kazıldı.
Bu iskeletin mavi plakası vardı, ancak neden fizikçiler, tarihçiler ve arkeologlar tarafından uzun bir araştırma gerektirdiğini bulmak. Sonunda mikro–Raman spektroskopisi adı verilen bir analitik teknik, plaktaki canlı mavi parçacıkların lapis lazuli olduğunu ortaya çıkardı.
Warinner, “Bizim için çok büyük bir sürprizdi, çünkü lapis lazuli çok nadir ve pahalıydı” diyor. “Ve genetik testler onun bir kadın olduğunu belirledi, beklediğimiz gibi değildi.”
Dört olası açıklama vardır. “Adanmışlık salınımı” var ışıklı dua kitaplarında figürleri öpme uygulaması. Ancak adanmışlık salınımı MS 1300‘e kadar popüler hale gelmedi ve iskelet 1000 ile 1160 arasında tarihleniyor.
İkinci olarak, toz haline getirilmiş lapis lazuli eski zamanlarda bazen ilaç olarak kullanılıyordu. Ancak kadının yaşadığı dönemde Almanya’da buna dair bir kanıt yok.
Üçüncüsü, kadın başkalarının kullanması için lapis lazuli taşlarından pigment yapmış olabilir. Ancak taşları basitçe öğütmek donuk gri bir pigment üretir. Parlak mavi lacivert pigmenti elde etmek için Avrupa’da yüzyıllar sonrasına kadar bilinmeyen karmaşık bir arıtma yöntemi gerekiyor.
Bu yüzden ekip en olası açıklamanın kadının lapis lazuli pigmentini kullanacak kadar önemli ve değerli kitaplar üreten son derece yetenekli bir yazıcı olması olduğunu düşünüyor. Pigment muhtemelen güzel bir noktaya değinmek için fırçasını yaladığında ağzına girmiştir.
Columbus’taki Ohio Eyalet Üniversitesi’nden ekip üyesi Alison Beach, daha önce çok sayıda rahibenin yazıcı olduğunu göstermek için çeşitli dedektif yöntemleri kullandı. Örneğin, bir kadın bir yazar tarafından bir kitap imzalandığında, diğer eserlerini ortaya çıkarmak için el yazısı tanımayı kullandı.
Baskının icadından önce, bir kitabın tek bir kopyasını üretmek aylar süren bir çalışma gerektiriyordu.
