Bilim Adamları Stonehenge Taşlarının Sırrını Çözdü!

Bilim adamları bir çeşit kum taşları olarakta tabir edilen Sarsen taşlarının Stonehenge‘i inşa etmek için kullandığı asırlık gizemi çözdüler.

Brighton Üniversitesi, Bournemouth Üniversitesi, İngiliz Mirası, Reading Üniversitesi ve Londra Üniversite Koleji (UCL) akademisyenleri tarafından yapılan iki yıllık bir araştırma, ikonik ana sarsen çemberini ve iç at nalı oluşturan büyük taşların çoğunun anıt Stonehenge’in yaklaşık 15 mil kuzeyinde yer alan West Woods‘dan geldiğini öne sürdüler.

Science Advances dergisinde yayınlanan araştırma, Stonehenge’deki 52 sarsen taşının 50’sinin tutarlı bir kimyayı paylaştığını ve sonuç olarak ortak bir kaynak alandan geldiğini göstermek için jeokimyasal verileri kullandı.

Daha sonra, bu sarsenslerden (58 taş) birinden çıkarılan bir çekirdeğin küçük parçalarının jeokimyasal imzasını güney İngiltere‘nin dört bir yanındaki sarsen taşları için eşdeğer verilerle karşılaştırdılar.

Bu bilgi, Stonehenge’deki sarsen taşlarının çoğunun, Wiltshire‘daki Marlborough Downs‘un kenarında, Stonehenge’in yaklaşık 15 mil kuzeyinde bulunan West Woods‘dan geldiğini tanımlamak için kullanıldı.

Tipik olarak 20 ton ağırlığında ve 7 metreye kadar yükselen sarsenler, Stonehenge’in merkezi at nalı on beş taşı, dış dairenin dikmeleri ve lentolarının yanı sıra Topuk Taşı, Kesim Taşı ve İstasyon Taşları gibi dış taşları oluşturur.

Bournemouth Üniversitesi Arkeoloji Profesörü Timothy Darvill OBE araştırma ekibinden biriydi.

Darvill: “İkonik sarsenlerin kaynağını belirlemek harika bir başarı. Neredeyse tüm dikmelerin ve lentoların West Woods’daki aynı yerden geldiğini bilmek, bizi Stonehenge inşaatçılarına bir adım daha yaklaştırıyor. Şimdi onları Salisbury Ovası‘nın engebeli manzarası boyunca 30 km. ilerletme çabalarını daha iyi takdir edebiliriz. Acılarını hissedebilir, en iyi yolun ne olabileceğini ve böyle bir Herkülvari görevi nasıl yönettiklerini tekrar düşünebiliriz.”

Çekirdekler, 1958’de Stonehenge’deki koruma çalışması sırasında 58 sarsen delinerek alınmıştır. Çekirdeğin yeri, sondaj işini yapan şirketin temsilcisi Robert Phillips‘in evindeki İngiliz Mirasına geri dönmesine kadar geçen yıla kadar bir gizem olarak kaldı.

Stonehenge’i önemseyen başka bir araştırmacı İngiliz Mirası Tarihçisi Susan Greaney şunları söyledi: “Bu araştırma, Stonehenge hakkındaki bilgimizde fantastik bir sıçrama sağlıyor, çünkü nihayet ikonik sarsen taşlarının nereden getirildiği sorusuna cevap verebiliyoruz. Phillips ailesinin geçen yıl Stonehenge’ye geri döndüğü 58 sarsenden gelen çekirdeğin, ekibin yapboza önemli bir kanıt ekleyerek az miktarda yıkıcı örnekleme yapmasını sağladığımız için çok memnunuz.”

Araştırma, Brighton Üniversitesi Fiziksel Coğrafya Profesörü David Nash tarafından yönetildi.

Profesör Nash ve meslektaşları Dr. Jake Ciborowski ve Dr. Georgios Maniatis bu çalışmayı British Academy ve fon veren vakıf Leverhulme Trust tarafından finanse edilen bir proje haline geldi.

Projedeki ortaklar arasında Susan Greaney, Katy Whitaker, Profesör Timothy Darvill, Profesör Mike Parker Pearson yer alıyor.

Profesör Nash şunları söyledi: “Arkeologlar ve jeologlar Stonehenge’i inşa etmek için kullanılan sarsen taşlarının dört yüzyıldan fazla bir süredir nereden geldiğini tartışıyorlar. Bu önemli yeni veriler, anıtın nasıl inşa edildiğini daha fazla açıklamaya yardımcı olabilir ve belki de 20 ila 30 tonluk taşların taşındığı yollara ilişkin içgörüler sunacaktır. “