“Ne gördüğüm hakikati gizlemekten hoşlanırım, ne de bunu açıkça ifade etmekten korkarım. Aydınlık ve karanlık arasındaki, bilim ve cehalet arasındaki savaşa her yerde katıldım. Bundan dolayı her yerde zorlukla karşılaştım ve cehaletin babaları olan resmi akademisyenlerin yanı sıra kalın kafalı çoğunluğun öfkesinde hedef olarak yaşadım.” (GIORDANO BRUNO)
-Coğrafi Keşifler sürecinde tamamladığı seyahat ile Dünyanın yuvarlak olduğunu kanıtlayan kişi: DEL KANO
-Buluş, bilgi stoklama ve ansiklopedi oluşturma açısından gösterişli dönem: RÖNESANS
-Kontak lens üzerine ilk çalışmayı yapan bilim insanı: LEONARDO DA VINCI
-Günümüzde popüler mühendisliğin babası olarak kabul edilen bilim insanı: LEONARDO DA VINCI
-İlk bisiklet modeli 1493’te çizen bilim insanı: LEONARDO DA VINCI
-Kalbi en ayrıntılı şekilde çizen ressam ve bilim insanı: LEONARDO DA VINCI
-Deneysel olarak en çok helikopter ve paraşüt türünden araçlar ile çeşitli silah modelleri tasarlayan ünlü Rönesans bilgini: LEONARDO DA VINCI
-“Mona Lisa” ve “Son Yemek” tabloları ile tanınan ünlü Rönesans sanatçısı ve bilim insanı: LEONARDO DA VINCI
-Simya, astroloji ve büyü türünden uygulamaları aldatmaca olduğunu açıkça söyleyerek doğayı neden-sonuç ilişkisi içinde düzenli, nesnel gerçeklik olarak açıklayan bilim insanı: LEONARDO DA VINCI
-15.ve 16.Yüzyıllarda İtalya’da ortaya çıkan, bilim ve teknikteki ilerlemelerin önünü açarak insanın değerinin artmasını sağlayan önemli gelişme: RÖNESANS
-16. yüzyılda Galenus’un eserlerini inceleyen ve insanın anatomik yapısı konusunda Galenus’un hatasını bulan ünlü tıp insanı: VESALIUS(1514-1563)
-Vesalius’un anatomi konusundaki çalışmalarına yer verdiği eserinin adı: “FABRICA” ADLI ESER
-Skolastisizm’i olgusal dünyaya kapalı, kısır bir görüş sayan; bilimin ancak, gözlem veya deneye dayanan indüktif (birbirini tamamlayan veya tümevarımsal) yöntemle ilerleyebileceğini savunan düşünür: FRANCIS BACON(1561-1626)
-Kraliçe Elizabeth tarafından “Sarayın Minik Lordu” olarak nitelendirilen bilim insanı: FRANCİS BACON(1561-1626)
-Kan dolaşımı çalışmalarıyla bilim tarihine geçen, tıptaki ön yargıları kıran ve yaşadığı dönemde büyücülük, resmi yasağa karşı çıkan bilim insanı: WİLLAM HARVEY(1578-1657)
-Öldüğü dönemde çağdaşları tarafından “Gerçeği Soluyan” insan olarak nitelendirilen modern kimyanın kurucususu: ROBERT BOYLE(1627-1691)
-1644 yılında Galilei’nin öğrencisi olan, su yerine sudan 14 kat daha ağır olan civayı kullanarak ilk cıvalı barometreyi yapan bilim insanı: EVANGELISTA TORRICELLI
-1603 yılında yayınlanan “Mıknatıs Üzerine” adlı eserin yazarı: WİLLİAM GİLBERT(1540-1603)
-17. Yüzyılda ilk teleskopu yapan İtalyan bilim insanı: GİAMBATTİSTA
-Evrensel çekim yasasını keşfeden, mekaniğin özünü oluşturan çalışmalar ve ışık üzerine deneyler yapmış olan bilim insanı: ISAAC NEWTON(1642-1727)
-Bilim dünyasının en büyük yapıtı sayılan “Doğa Felsefesinin Matematiksel İlkeleri” adlı eserin yazarı olan ünlü bilim insanı: ISAAC NEWTON(1642-1727)
-Gezegenlerin hareketlerini dinamik olarak inceleyen bilim insanı: ISAAC NEWTON(1642-1727)
-İngiliz bilim adamı olan, öldükten sonra da özel notları arasında simya, astroloji ve gizli bilimler hakkında yazılmış binlerce sayfa notları bulunan ünlü bilim insanı: ISAAC NEWTON(1642-1727)
-Isaac Newton’un “Principia Mathematica” adlı kitabının yayınlanması ve Modern Fiziğin doğuşunun yılı: 1687
-1704 yılında Newton’un yayınladığı kitap: OPTİK ADLI ESERİ
-“Dalga-tanecik” üzerine çalışmalar yaparak “dalga kuramının” öncüsü olarak nitelendirilen bilim insanı: CHRISTIAN HUYGENS(1629-1695)
-Artı ve eski diye adlandırılan (+) ve (–) sembollerini 1489 yılında yayımladığı “Pratik Matematik“ adlı eserinde ilk kez kullanan matematikçi: JEAN VIDMAN
-Elektriğin ölçülebileceği görüşünü ortaya atan bilim insanları: CHARLES A.COULOMB-CAVENDISH
-Dünyanın Güneşin etrafında döndüğü iddiasını savunan, Katolik kilisesi tarafından teorisi şiddetle reddedilmiş olmasına rağmen 1992 yılında Papa II. Jean Paul tarafından haklı olduğu ilan edilen bilim insanı: GALILEO GALILE Not: 1633 yılında Galile engizisyon mahkemesine çıkartılıp yargılanır ve hapsedilir. Galile küflü zindanlarda çok çeker. Karanlık ve gıdasızlık yüzünden gözlerini kaybeder. Farelere yem olacağını hissedince papazların önünde diz çöküp yalvarır ve düşüncelerinden vazgeçtiğini söyler. O her ne kadar “çok pişmanım” diye ağlasa da dostlarına “eppur simuove” (ama dünya yine de dönüyor) diye fısıldamadan yapamaz.
-“Doğa boşluktan tiksinir” genel ilkesine karşı ilk kuşkuyu gösteren bilim insanı: GALİLEO GALILE
-Bruno’nun “Engizisyon Mahkemesi” tarafından yakılmasından 30 yıl sonra Engizisyon Mahkemesi’ne; “geçmişteki tüm yanlış ve aykırı düşüncelerimden dolayı huzurunda kendimi lanetler, bir daha öyle saçmalıklara düşmeyeceğine kutsal öğretiye aykırı hiçbir fikir taşımayacağıma yemin ederim.” diyerek düşüncesinden vazgeçen ve ev hepsine mahkum edilen bilim insanı: GALILEO GALILE
-17.yüzyıl’da teleskopu astronomik açıdan geliştiren ilk kişi: GALILEO GALILEI-Teleskopu ile gökyüzünü gözlemlemesinin 400. Yılı olması sebebiyle ile 2009 yılının “Dünya Astronomi Yılı” olmasına neden olan bilim insanı: GALILEO GALILEI
-İtalya’da Yunanca, Latince ve İbranice eserlerini inceleyen kurumlar: EFLATUN- NAPOLİ- YENİ ROMA AKADEMİSİ Not: Eflatun- Napoli- Yeni Roma Akademisi, Rönesans Dönemi’nin etkin eğitim kurumudur.
-Çarpma işlemi yapabilen makineyi geliştiren bilim insanı: LEIBNIZ(1646-1716)
-Avrupa’nın ilk modern gözlemevini Danimarka’da kurmuş olan bilim insanı: TYCO BRAHE(1546-1601)
-1571-1630 yılları arasında yaşamış ve “Kepler Yasası”nı oluşturan ünlü astronomi bilimi insanı: KEPLER -“Astronominin Prensi” unvanını kazanan ünlü bilim insanı: KEPLER
-“Hükümet Üzerine İki Deneme” adlı eseri yazan, güçler ayrılığı ilkesini benimseyen ve liberal bireyselciliğin babası olarak tanınan batılı aydın: JOHN LOCKE(1632-1704)
-Modern bilimsel düşünce anlayışına giden yolu açmış olduğundan kendisine “Yeniçağ’ın Öncüsü” unvanı verilen bilim insanı: NICOLAUS COPERNICUS (Kopernik)
-“Gök Kürelerin Hareketleri” adlı çalışmayı yazan bilim insanı: NICOLAUS COPERNICUS (Kopernik)
-700 yıl önce Güneş merkezli sistem hipotezini ilk ortaya koyan bilim insanı: NICOLAUS COPERNICUS (Kopernik)
-Ptolemy teorisi olan “gökyüzü yıldızların çakılı olduğu dönen bir küredir.” anlayışına karşı çıkarak astronomide devrim niteliğinde gelişmelere imza atan bilim insanı: NICOLAUS COPERNICUS (Kopernik)
-Bologna, Padua ve Ferrara gibi döneminin seçkin üniversitelerinde astronomi, matematik, hukuk ve tıp dallarında 6 yıl süren öğretim görmüş olan Polonyalı Rönesans gökbilimcisi: NICOLAUS COPERNICUS (Kopernik)
-Hesap makinesini icat eden ve iki dik açının, bir üçgenin iç açılarının toplamına eşit olduğunu savunan bilim insanı: BLAISE PASCAL
-Babasının vergi hesaplarında kullanması için 1622’de toplama makinesini icat eden bilim insanı: BLAISE PASCAL
-İngiltere’de kent dışı evler ve değirmenlerde kullanılmak üzere yer altından su çekmekte kullanılan buhar makinesini yapan bilim insanı: THOMAS SAVERY(1650-1715)
-Yıldırımın elektrikten başka bir şey olmadığını ve atmosfer elektriğinin depo edebileceğini ortaya koyan kişi: BENJAMIN FRANKLIN (1706-1790)
-Fiziğin elektrik dalları olan elektrostatik ve manyetizma alanında ilk defa çalışmış olan bilim insanı: WILLIAM GILBERT(1546-1603)
-Eski gelenek ve otoriterlere ilk yüz çeviren İsviçreli hekim olan “Theophrast Von Hohenheim” olarak da bilinen bilim insanı: PARACELSUS(1493-1541)
KAYNAKÇA
Aykut KAZANCIGİL- Hüsrev HATEMİ, Bilim Tarihi ve Kültür Yazıları, İşaret Yayınları.
Cemal YILDIRIM, Bilimin Önceleri, Bilim ve Gelecek Kitaplığı.
Cemal YILDIRIM, Bilim Tarihi, Remzi Kitabevi.
Cemal YILDIRIM, Bilim Felsefesi, Remzi Kitabevi.
Cevdet COŞKUN, Bilim Tarihine Bakış, Atatürk Üniversitesi, Fizik Bölümü.
Colin A. RONAN, Bilim Tarihi, Tübitak Yayınları.
George SARTON, Bilim Tarihinde Yöntem, Doruk Yayınları.
İsmail DABANLI, Bilim Kökenleri, İstanbul Teknik Üniversitesi, 2012.
KİNGSFİSHER, Tarih Ansiklopedisi- Cilt: 1-2, Milliyet Yayınları.
Mine KALCA, Tarihteki Ünlü Mucitler ve Buluşları, Karma Yayınları.
Ortaçağ İslam Dünyasında Bilim ve Teknik Makaleleri, Lotus Yayınları.
Toby E. HUFF, Modern Bilimin Doğuşu ve Yükselişi, Epos Yayınları.
Türk Fizik Derneği (Turkish Physical Society) Kataloğu- 2017-2018
Veysel ŞAHİN, Tarih Alanı Üzerine: Notlar-I, Onur Matbaa ve Basımevi.
Yasemin OKUR- Akın SEVER- Ertan AYDIN- Hakan KIZILTAN- Mehmet AKSOY- Mehmet ÖZTÜRK, Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi, MEB, Devlet Kitapları.
Eser: Bilim Tarihinden Esintiler
Yazarı: Veysel ŞAHİN
