Güneş, Yucatan ormanının üzerinde batarken, solan ışığı, tıpkı bir binyıldan fazla süredir olduğu gibi, Sihirbaz Piramidi‘nin batı merdivenine düşer. Hispanik öncesi zamanlarda, Maya dini bayramlarında, bir rahip veya hükümdar bu merdivenleri çıkarak kutsal bir tapınağa giden kapıdan geçebilir.
Meksika’da en çok ziyaret edilen ikinci arkeoloji parkı olan Uxmal, Yucatan’ın düz çayırlarındaki alçak tepeler olan Puuc bölgesinde bir güç merkeziydi. Harabeleri, mimariye gömülü süslü oymalar, frizler ve heykeller içeriyor, ancak 10. yüzyılda bir noktada, bu gelişen şehirdeki inşaat durdu ve İspanyollar gelmeden önce Maya gitti.
“Uxmal’da Rahibe Dörtgeni ve Vali Evi, Kaplumbağalar Evi ve Sihirbaz Piramidi’nin sonraki üst tapınakları gibi son binaların tümü, sanırım bir tür üstün bitmiş taş işçiliğini sergiliyor. Antik Maya dünyasında bulunan en güzel mimari heykellerden biri olduğunu söyleyebilirsiniz, özellikle de kesme taştan yapılmış heykeller, “diyor Kowalski.
Uxmal’ın nihai terk edilme tarihleri bilinmemektedir ve tartışmalıdır, ancak Maya muhtemelen 9. yüzyılda başlayan güney şehirlerinden daha uzun süre orada kalmıştır. Kowalski, MS 950‘de Uxmal’ın artık bölgede aktif bir siyasi başkent olmadığını düşünüyor, ancak bazı bilim adamları, merkezi bir hükümetin 10. yüzyılda veya daha sonra devam ettiğini söylüyor. Uxmal, bir bin yıldan daha uzun bir süre önce orada yaşamın nasıl olduğuna dair yeni ipuçları sunmaya ve şaşırtmaya devam ediyor.
MÖ 1000’den beri, Maya dillerinin varyantlarını veya lehçelerini konuşan insanlar Meksika, Guatemala, Belize ve Honduras’ın bazı bölgelerinde yaşıyorlar. Maya, kendine özgü bir hiyeroglif yazı sistemi yarattı. Astronomiye uyum sağlayarak, döngülere dayalı bir takvim sisteminin geliştirilmesinde ay, güneş ve gezegenlerin hareketlerini kullandılar. Bu , 21 Aralık 2012‘de sona eren ünlü Uzun Sayım döngüsünü de içeriyordu ve dünyanın o gün sona ereceğine dair modern söylentilere yol açtı. Olmadı.
Maya’nın Uxmal’a ilk ne zaman yerleştiğini kimse bilmiyor. Bir efsane, Sihirbaz Piramidi’ni bir gecede inşa eden bir büyücü cüceden bahseder, ancak ilk tapınaktan elde edilen sert kanıtlar, inşaatın MS 6. yüzyılda başladığını ve daha sonra şehri genişletmeye devam ettiğini gösteriyor. Şehir, Puuc’un Mayaları için yaşam merkezi olacaktı.
Maya, elverişli çevre koşulları nedeniyle yüzyıllar boyunca Uxmal’da büyüdü. Şehir, altın çağında, kuzey Yucatan’ın geri kalanından daha fazla yağış alıyor ve daha zengin toprağa sahipti. Tarımda zenginleşti ve buradaki insanların binaları için hammadde yetiştirmesine izin verdi.
Mayalar Hala Burada
Su ile çalışan Uxmal’ın yükselişi, ancak su eksikliği düşüşüne neden oldu. Musluktan su organları ile Uxmal bölgenin halkı tarafından yapılan kuyu Aguadas ve bu kuyular altındaki çan şekilli çukurları artan kuyu sularını kuru mevsimlerde hazırlanmak taze yağmur sularını toplamak için buktes, denilen su topladıkları yerler vardı. Ayrıca chultunes adı verilen şişe şeklinde depolama tankları yaptılar. yağmurdan 2 ila 5 milyon metreküp su depolamalarına olanak tanıyor. Kowalski, su kuyularının kapasitesiyle Uxmal’ın en yüksek noktasında 15.000 ila 18.000 nüfusa sahip olabileceğini tahmin ediyor, ancak diğer kaynaklar bunu 25.000 kadar yüksek bir insan olarak belirtiyor; Huchim 35.000’e kadar bile diyor. Kabah, Sayil ve Labna gibi kalıntıları keşfedilen daha küçük Maya bölgeleri, zirvede Uxmal’ın kontrolü altındaydı.
Bununla birlikte, çoğu tarihçi, kuraklığın nihayetinde Maya’yı Uxmal ve diğer Puuc merkezlerini sonsuza dek terk etmeye sevk ettiği konusunda hemfikir. Yağmur kıtlığı, Uxmal halkının içme suyu tedarikini zorlaştıracak ve fasulye, mısır ve kabak gibi mahsullerin yetiştirilmesini zorlaştıracaktı. Ormansızlaşma da bir rol oynamış olabilir. Huchim, Maya’nın ekin tarlaları yapmak ve inşaat malzemeleri için kireç üretmek için ağaçları kestiğini ve ayrıca toprağı inşaatta kullanılmak üzere değiştirdiklerini söylüyor. Maya uygarlığının çöküşü uzun süredir devam eden bir gizem olsa da, iklim değişiklikleri ve çevrelerinin dönüşümü gibi faktörler, düşüşün önemli itici güçleri gibi görünüyor.
Öyle olsa bile, Uxmal’ın ruhu Huçim’de derinlere uzanır. Büyükbabası Nicolas, Uxmal bölgesini temiz tutmak ve arkeologların 1940’tan 1970’e kadar anıtları restore etmelerine yardımcı olmaktan sorumluydu. Babası bu bölgede büyüdü ve aynı zamanda resmi koruyucusu oldu. Huçim, çocukken 1969’dan 1970’e kadar her sabah Sihirbaz Piramidi’nin restorasyonunu izledi. Huçim, 1992’den beri arkeolojik siteyi incelemek, sürdürmek ve işletmekten sorumludur. Gilbert Kasırgası 1997’de yapısal olarak zarar gördükten sonra piramidi kurtardı.
Uxmal şu anda COVID–19 nedeniyle turistlere ve araştırmacılara kapalı olsa da, Huchim hala orada ve nöbet tutuyor.
Uxmal’ın “atalarından kalma” flora ve faunasının yeniden canlanmasını yaşayan birkaç kişiden biri olmaya değer veriyor. Kuşların şarkı söylediği “harika bir konser” duyar ve düzinelerce iguanadan oluşan grupların toplandığını görür. Babasının bir zamanlar yaygın olduğunu söylediği hindi ve geyikler artık siteyi dolduruyor ve akşam karınca yiyen bir karıncayiyenin sesini duyabiliyor.Mayalar ölmezler, bitmezler. Hayattayız. Dahası, büyük bir nüfusumuz var diyor Huchim.
